|
GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE ALMAN ÇOBAN KÖPEĞİ
Alman
Çoban Köpeği'nin öyküsü günümüzden 101 yıl öncesinde 1899 yılında
Max Emil Friedrich Von Stephanitz adlı süvari subayı ile
başlar.Max Von Stephanitz 30 Aralık 1864 yılında Berlin'de
doğdu.Öğrenimini bitirdikten sonra çifiçi olarak yaşamını
sürdürmek isitiyordu,ancak annesinin isteği ile orduya katıldı.Bu
arada Berlin Veteriner Kolejinde okuyarak köpekler üzerine çalıştı
ve üretim,eğitim,bakım ve diğer konularda araştırmalar yaptı.19
yy sonları Almanya'da hem büyük hem de küçük baş sürüleri idare
edebilecek bir çoban köpeği eksikliğini gören Stephanitz Alman
hükümetinin köpek ırklarını geliştirmek için uygulanan
politikasından da yararlanarak bu açıklığı kapatacak bir köpek
arayışına girmişti.Max Von Stephanitz'in isteğine göre bu köpek
sürüleri kolayca idare etmenin yanı sıra cesaretli,sadık,itaatkar ve
becerikli bir yapıyada sahip olmalıydı,onun düşüncesine göre zeki
köpek ancak mükemmel bir arkadaş ve iş köpeği olabilirdi.
19.yy Almanya'nın kırsal bölgelerinde ve çiftliklerde
farklı tipte çoban köpekleri kullanılıyordu.Ancak bu ırklardan
ikisi bugünkü Alman Çoban Köpeği'nin ortaya çıkışında ve
geliştirilmesinde etkin rol oynamıştır.Bunlardan birisi
Thuringia'nın dağlık bölgelerinde sıkça görülen gri renkli,dik
kulaklı ve genellikle küçük bir yapıya ve kıvrık kuyruğa sahip
bulunuyordu.Wurttemberg tipi köpekler ise geniş ve gelişmiş kas ve
kemik yapısı ve çalı gibi tüylü kuyruğu,sürati ve rahat
hareketleri ile dikkat çekiyordu.Fakat bu köpek yatık kulaklara
sahipti.Bu iki ırkın özelliklerini taşıyan köpek ilk olarak 1882
yılında Hanover'de görüldü ve on yıl sonra 1892 yılında ileride"Verein
Für Deutsche Schaferhunde" (SV) kulübünün kurulmasına öncülük
edecek olan Phlax Society kuruldu.Ancak bu kulüp üç yıl sonra
kapatıldı.
1899
yılında Max Von Stephanitz Karlsruhe kentindeki bir şovda orta
boyda gri-sarı renkte bir köpek dikkatini çekti.Bu köpek
uysal.güçlü,dayanıklı bir görünüme sahipti.Bu köpek "Hektor Linksrhein"
idi.Stephanitz bu köpeği satın alarak adını "Horand Von Grafrath"
olarak değiştirdi.Birkaç hafta sonra 22 Nisan 1899 yılında
Stephanitz , Arthur Meyer ve dokuz arkadaşı ile birlikte bugün de
dünya'nın en köklü ve en kapsamlı köpek kulubü olan aynı zamanda
Alman Çoban Köpekleri'nin seceresini tutan "Verein Für Deutsche
Schaferhunde" (SV) kurdu ve "Horand von Grafrath" SZ1 secere
numarası ile kaydedilerek ilk Alman Çoban Köpeği ünvanını
aldı.Stephanitz ölüm yılı olan 1936 yılına kadar bu kurumun 37 yıl
başkanlığını üstlendi.
Stephanitz ırkın gelişimini sağlamak için üretim programını
"Horand" ve erkek kardeşi "Luchs" ile başlattı.Bu köpekler "Mores
Plieningen" ile çiftleştiler."Mores Plieningen"ırkın gelişiminde
oldukça pay sahibidir günümüzdeki her Alman Çobanında bu köpeğin
kanı olduğu söylenebilir, büyük erkek kardeşinin ise Stuttgart
hayvanat bahçesindeki bir kurt olduğu bilinmektedir. Horand'ın
meshur oğullarından "Hektor von Schwaben" ikinci sieger olarak
tarihe geçti ve ırkın gelişmesinde önemli bir rol oynadı.Bu köpek
kardeşi ile çiftleşerek "Boewulf", "Heinz Von Starkenberg" ve
"Pilot3" dünyaya geldi.Fakat akraba arasındaki bu çiftleşmeler bir
süre sonra istenmeyen ve orijinalden uzaklaşan yavrular meydana
getirmeye başladı.Stephanitz bunu önlemek için akraba olmayan
çoban köpekleri "Audifax von Grafrath" ve "Adolo von Graftrath"
çiftleşme programına alındı.Stephanitz için bir diğer problem ise
ırkın mizacındaki değişiklik ile diş bozuklukları idi ve hemen
önlenmesi gerekiyordu.
1925
yılında Stephanitz "Klodo von Boxberg" i Sieger seçti.Klodo diğer
köpeklerden derin ve geniş gövdesi,kısa beli,kendine has yürüyüşü
ile ayırt edilebiliyordu.Klodo baskın bir erkek olarak yeni Alman
Çoban Köpeği'nin habercisi oldu.Klodo daha sonraA.Gilbert
(Mareldene Kennels - Hamden Connecticut) tarafından Amerika ya
götürüldü ve oğulları ve kızları ile bugünkü kuzey amerika ırkının
oluşmasında oldukça pay sahibi oldu.
Stephanitz
bu arada Alman Çoban Köpeğinin özeliklerini geliştirmek amacı ile
polis kuvvetleri ile işbirliğine girerek iztakip,itaat ve koruma
eğitiminii uygulamaya başladı.Bu uygulama bugün "Schutzhund"
(Koruma Köpeği) olarak bildiğimiz ve Alman Çoban Köpeği'nin secere
alması için gerekli olan test idi ve bu testlerdeki üstün
başarısı sonucu Alman Çoban Köpeği kısa sürede polis kuvvetleri ve
diğer birimler tarafından beğeni topladı ve sıkça kullanılmaya
başlandı.
Daha sonra bu teste 12 mil
dayanıklılık"(AD)"-"B" testi(Jürinin Schutzhund eğitimine köpeği
kabul etmeden önce uyguladağı test) kalça çıkığı ve değerlendirmesini
içeren "a"(HD Befund Zuerkant) raporu ve köpeğin yetiştirilmesine,
soyunun devamına not veren KKL-1(Koerklass)(Üretim İçin Önerilen)
ve KKL-2 (Üretime Uygun)dereceleri eklendi ve Schutzhund 3
derecesini alan köpek V-A (Mükemmel Seçim)derecesi ile
ödüllendirildi.
Bu
arada ırkın başarısını gören ve kendi ülke ırklarını dünya ya
tanıtmaya çalışanlar Alman Çoban Köpeği için medya yoluyla bir
karalama kampanyası başlattılar ve bu köpeğin kullanılmasını
önlemeye çalıştılar.Bu köpek gerçekten güvenilir bekçi,iyi bir
çoban köpeği mi ? yoksa çiftlik hayvanlarımızı yiyen ve
çocuklarımızı her fırsat bulduğunda ısıran bir canavar mı? gibi
sorular ve asılsız haberler ile kamuoyunu uzun süre meşgul
ettiler. Hatta bu kampanya ırkın gelişmesini kısa süre etkiledi
bile.Ancak Alman Çoban Köpeği bu haksız karalama kampanyasına
gereken cevabı vererek popülaritesini yeniden kazanmasını
bildi.İngilizler'de köpeğin kendi sınırları içerisinden Alsatian adlı
yöreden dünyaya yayıldığını belirterek köpeğe sahip çıktılar ve
köpeği Alsatian olarak çağırmaya başladılar.
Alman Çoban Köpeği'nin diğer ülkeler tarafından benimsenmesi ve
kullanılması 1.Dünya Savaşı ile başlar.Almanya bu savaşta Alman
Çoban Köpeklerini geniş bir biçimde savaş köpeği, telefon hattı
çekme,cephanelik ve esir kamplarını koruma,kızılhaç köpeği,iz
takip köpeği mesaj köpeği olarak kullandı.
Savaşın
sonlarına doğru 1918 yılında Amerikan Hava Kuvvetlerinde görevli
onbaşı Lee Duncon Fransa sokaklarını gezerken bir ambarın
köşesinde beş adet yavrusuyla birlikte bir anne farketti.Kendisi
son derece koyu bir hayvansever olan Duncon bu yavrulardan ikisini
aldı ve geri kalan üç tanesini anneye bıraktı.diğer yavrulara ise
Fransız askerler sahip çıktı.Lee Duncon bu yavrulara Nannette ve
Rin-Tin-Tin adını vererek bir efsanenin başlamasına öncülük
etti.Nannette ilerki yıllarda bir hastalık sonucu yaşamını
yitirdi.Rin-Tin-Tin ise bir film yıldızı olarak yaşamını
sürdürdü.Son derece zeki olan bu köpek Warner Bross film şirketi
tarafından keşfedildi. şirket Lee Duncon ile sözleşme yaparak
Rin-Tin-Tin' e haftada 1000 Dolar maaş bağladı ve 100.000 dolar
karşılığı sigorta etti.
Rin-Tin-Tin 24 ayrı filmde
başrol oynayarak ırkın tanınmasında oldukça önemli bir pay sahibi
oldu.Rin-Tin-Tin 8 Ağustos 1932 yılında 14 yaşındayken öldü.Bu gün
de Rin-Tin-Tin'i Red Kit'in dostu Düldül'ün belalısı olarak
izlemekteyiz. Rin-Tin-Tin kariyerinin doruğunda iken haftada
20.000 adet mektup aldığınıda burada belirtelim.
Savaş sonrası ise Almanya'da yeni kanlar adını duyurmaya
başladı.Bu köpekler ileride büyük rol oynayacak "Axel Von der
Deininghauserhide - Rolf von Osnabruecker land ve Hein
v.Richterback idi.
Daha
sonraki yıllarda ise "Quanto Wienerau" Canto Wienerau" " Mutz vd
Pelztierfarm" ve "Marko v Celler Land" adlı köpekleri
görmekteyiz.Quanto kendinden sonra gelecek olan ırklara orta boy,düşük
yapı,güçlü kemik ve baş ve ön bacaklar,gibi özellikler aşıladı
"Lasso di val Sole" ve "Dick Adeloga" kendisinin oldukça meşhur
oğullarıdır.Quanto serisi ileride "Uran v Wildsteiger Land" ile
devam etmiştir.Canto yalnızca dört yıl yaşamasına rağmen
Almanya'da büyük yankılar uyandırdı.Yapısı ,enerjisi,show köpeği
olarak güzelliği ile diğer ülkelerin ısrarla sahip olmak istediği
bir köpek oarak adından çokça bahsettirdi..Meşhur oğullarından
"Canto Arminius" ise çok önemli bir yere sahiptir..
18.Yüzyılın ortasında bu ırkın tarihsel anlatımını
bitiriyoruz.Alman Çoban Köpeği 1899 yılındanbu günümüze kadar
değerini yitirmeden insanların beğenisini kazanmaya ve ihtiyaç
duyduğumuz alanlarda bize yardımcı olmaya devam etmektedir.
Bu mükemmel köpeği bizler ile tanıştırdığın için teşekkürler sana Max Von Stephanitz.
ALMAN ÇOBAN KÖPEĞİ'NİN İLK ÖRNEKLERİNDEN "BEOWULF RUEDE"NİN SECERESİ
| 1.Soy |
2.Soy |
3.Soy |
4.Soy |
Hektor v Schwaben SZ13
(Baba) |
Hektor Linksrhein g. Horand |
Kastor (Ruede) |
Polex (Ruede) |
| Schafmaed v Hanau |
| Lene (Sparwasser) |
Greif (Sparwasser) |
| Lotte (Sparwasser) |
| Mores Plieningen |
Franz Ruede |
*bilinmiyor * |
| * bilinmiyor * |
| Werra Huending Abstammung |
*bilinmiyor * |
| * bilinmiyor * |
Thekla I
vdKrone (SZ990678)
(Anne) |
Hektor Linksrheim g. Horand |
Kastor (Ruede) |
Polux (Ruede) |
| Schafmaed v Hanau |
| Lene (Sparwasser) |
Greif (Sparwasser) |
| Lotte (Sparwasse) |
| Madame vd Krone HGH |
* bilinmiyor * |
* bilinmiyor * |
| * bilinmiyor * |
| * bilinmiyor * |
* bilinmiyor * |
| * bilinmiyor * |
|
